Đầu tiên tôi phải nói trước, nếu bạn là một người chỉ đơn giản muốn một trải nghiệm game thế giới mở để giải trí, vui vẻ trong “bathhouse” thì bài viết này sẽ hơi khô khan. Nhưng nếu bạn đang mong muốn một trải nghiệm hoàn chỉnh về cốt truyện, một cái nhìn toàn cảnh về những thứ sẽ xảy ra trong Kingdom Come: Deliverance thì đây sẽ là một bài viết dành cho bạn, hoặc ít nhất là cho tôi khi cần nhìn lại vài thứ. Còn nếu bạn vô tình thấy bài viết này thì lời khuyên chân thành luôn là chơi đi, hay lắm.
Thật ra thì tôi có thù với góc nhìn thứ nhất, nên đã không quan tâm những cái game nằm trong thể loại này. Nhưng mà tôi mới phát hiện ra cái này, Kingdom Come: Deliverance thực sự là một trong những điều tuyệt vời nhất mà tôi phát hiện ra trong năm nay, thật tiếc là trước đó tôi không quan tâm đến nó, nhưng biết đâu trong giai đoạn này mới biết thì lại tốt hơn, phù hợp hơn thì sao nhỉ.
Và vì tất cả những thứ đó, bài viết này sẽ cung cấp thêm thông tin về lịch sử để bạn có thể hiểu rõ hơn về thế giới trung cổ. Do tôi không tìm được một nguồn nào tổng hợp thông tin thật sự đầy đủ để có thể tìm hiểu nên thôi tôi làm luôn một bài viết cho nhanh (có thể tôi nói sai cái gì đó tại cũng đi tổng hợp thông tin với cả xài AI để tìm thông tin hê hê), à hơi dài xíu nhé.
Bài viết này tui có sử dụng hình ảnh bản đồ từ Kings & Generals cũng như là ăn cắp từ tùm lum nguồn nhưng mà không nhớ.
Kingdom Come: Deliverance II
Bối Cảnh Lịch Sử
Sự chuyển giao quyền lực Bohemia cho nhà Luxembourg
Từ năm 1198, Bohemia là một công quốc lớn thuộc Holy Roman Empire (Đế Chế La Mã Thần Thánh). Bohemia bao gồm 3 khu vực chính: Bohemia, Margraviate of Moravia (Hầu quốc Moravia) và The County of Glatz (quận Glatz).
Năm 1252, Bohemia đã trở thành một vương quốc đủ lớn để có một ghế trong bảy ghế Tuyển Đế Hầu (Elector). Ban Tuyển Đế Hầu chính thức của Holy Roman Empire bao gồm 4 ghế của đại diện 4 cường quốc và 3 ghế của giáo hội, bao gồm:
- Tổng giám mục Cologne (Archbishop of Cologne)
- Tổng giám mục Mainz (Archbishop of Mainz)
- Tổng giám mục Trier (Archbishop of Trier)
- Vua xứ Bohemia (King of Bohemia)
- Bá tước xứ Rhein (Count Palatine of the Rhine)
- Công tước xứ Saxony (Duke Saxony)
- Hầu tước xứ Brandenburg (Phiên hầu tước Brandenburg)
Nhưng cái ghế Tuyển đế hầu của Bohemia vẫn chưa chắc chắn, do những thành viên khác nói Vua Bohemia không phải người Đức.
Vua Charles IV
Năm 1306, vua hiện tại của Bohemia là Wenceslaus III của nhà Premyslid bị tuyệt dòng nam và chính thức chuyển giao quyền lực lại cho nhà Luxembourg 4 năm sau đó. Năm 1310, người đứng đầu nhà Luxembourg lúc này là John lên ngôi Vua Bohemia.
Portfolio của Nhà Luxembourg từ năm 1308 đến năm 1437 đã sở hữu những danh hiệu sau: Vua Đức, Hoàng đế La Mã Thần thánh, Vua Bohemia, Hungary và Croatia. Quyền lực của họ bị gián đoạn hai lần bởi nhà Wittelsbach đối thủ.
Năm 1346 (có tài liệu ghi là 1342), Vua Charles IV chính thức kế vị ngai vàng Bohemia từ cha của mình là Vua John. Từ đây Bohemia bắt đầu thời kỳ đại hưng thịnh và nhanh chóng trở thành một trụ cột cực kỳ quan trọng của Holy Roman Empire. Còn về Charles IV, ông từng bước trở thành một trong những vị vua vĩ đại nhất lịch sử Bohemia.
Năm 1348, nhờ vào tài năng và tầm nhìn của mình, Charles IV đã tạo ra một khái niệm gọi là Lands of the Bohemian Crown – một lãnh thổ vương quyền bao gồm: Bohemia, công quốc Silesia, Thượng hạ Lusatias, Margrave of Moravia và sau này là Brandenburg (được ông mua lại vào năm 1378 – không hiểu kiểu gì đi mua luôn một họ nhà người ta).
Năm 1355, Vua Charles IV chính thức trở thành Hoàng đế La Mã Thần Thánh, trở thành vị vua đầu tiên của nhà Luxembourg bước lên ngôi vị này. Sau đó ông đã ban hành Golden Bull – sắc lệnh chính thức xác nhận 7 ghế Tuyển Đế Hầu để chắc suất Bohemia có một phiếu.
Vào tháng 6 năm 2013 Goldene Bulle đã được UNESCO đưa vào danh sách Di sản tư liệu thế giới (nguồn wiki)
Như vậy, tính cả phiếu của Brandenburg thì Bohemia có hai phiếu/bảy phiếu của Tuyển Đế Hầu. Ông làm tất cả chuyện này chỉ để đảm bảo con trai của mình sẽ lên được ngôi vị Hoàng đế La Mã Thần Thánh như ông.
Vua Wenceslaus IV
Năm 1363, Charles IV chính thức truyền ngôi vua lại cho con trai của mình, Wencelaus, lúc này mới 2 tuổi. Đúng vậy, Wenceslaus sinh năm 1361 và ông đăng cai năm 1363. Vì vua Charles IV muốn chắc chắn rằng con trai của mình sẽ kế thừa ngai vàng một cách suôn sẻ, không gặp bất kỳ sự tranh chấp nào từ các quý tộc khác.
Tuy Wenceslaus chính thức đăng cai ngôi vị Vua Bohemia, nhưng Charles IV vẫn là người điều hành toàn bộ mọi thứ, cho đến khi ông phát bệnh gout.
Tháng 11 năm 1378, Vua Charles IV băng hà tại thủ đô Prague, con trai ông là Wenceslaus IV chính thức tại vị, trở thành Vua Đức và đồng thời cũng là Vua Bohemia đời thứ 3 của nhà Luxembourg.
Di sản của Charles IV
Sau khi Charles IV mất, những di sản của ông vẫn ở đó và Wenceslaus IV chỉ có nhiệm vụ duy trì thôi là đã rất thành công. Những thành tựu của Charles IV có thể kể đến như: đưa Prague thành thủ đô của Bohemia và trở thành thành phố giàu có bậc nhất La Mã; xây dựng Đại học Praha (1348).
Ông cũng quy định về tài sản hoàng gia bao gồm thành phố lớn, khu rừng và mỏ bạc. Còn những điền trang lớn hay làng thủ công và các loại bất động sản lớn khác thì thuộc về các tầng lớp quý tộc khác.
Nhưng có một vấn đề, vì để mua lại Brandenburg cũng như lo cho Wenceslaus IV lên được ngôi vua, Charles IV đã phải thế chấp rất nhiều tài sản của Bohemia. Và đặc biệt là tài sản của Nhà Luxembourg đã được chia đều cho những người trong gia đình sau khi Charles IV mất, quan trọng nhất có thể kể đến là:
- Wenceslaus (em họ của Charles IV) nhận được vùng đất tổ tiên Land of Luxemburg ở phía tây và trở thành Công tước Brabant & Limburg.
- John (hoặc Johann) (anh/em trai của Wenceslaus IV) nhận được Duchy of Görlitz và trở thành Công tước Gorlitz.
- Sigismund (em trai cùng cha khác mẹ của Wenceslaus IV) nhận được Margraviate of Brandenburg và trở thành Hầu tước Brandenburg.
- Jobst & Prokop (anh em họ của Wenceslaus IV) nhận được Margraviate of Moravia và trở thành Bá tước Moravia. Nhưng hai anh em nhà này không hoà thuận và luôn đấu đá nhau để trở thành người đứng đầu Moravia.
- Còn Wenceslaus IV nhận được Bohemia và trở thành Vua Bohemia.
Cho nên Wenceslaus IV không giàu có như cha của mình khi tài sản của ông đã bị chia nhỏ như vậy.
Sự trị vì của Wenceslaus IV
Khi Charles IV qua đời, Wenceslaus IV nói riêng và nhà Luxembourg nói chung gặp phải một vấn đề lớn, những gia tộc thù địch bắt đầu có dấu hiệu chống phá. Tiêu biểu như đối thủ truyền kiếp của Luxembourg – Wittelsbach và Habsburg. Họ chống lại sự cai trị của nhà Luxembourg tại Bohemia vô cùng quyết liệt.
Wenceslaus IV đã cố gắng đứng ra giải quyết và đồng thời tiếp tục duy trì những gì mà cha ông để lại. Nhưng vì nhà hết tiền, nên Wenzel cũng gặp hạn chế trong việc giải quyết những vấn đề này, vì thế những nhà quý tộc cứ thế mà lộng hành. Dần dà Wenceslaus IV trở nên hướng nội, ông chỉ lo quan tâm việc ở Bohemia mà không quan tâm đến toàn bộ đế chế nữa, muốn lộng hành ở đâu thì lộng hành ông không quan tâm nữa.
Vì không như cha của mình, Wenzel không có một mục tiêu lớn, nên có thể nói ông chả muốn làm gì cả. Ông chỉ muốn lùi về cung điện của mình, săn bắn uống rượu xong đọc sách. Và rồi những cuộc đảo chính Vua Bohemia dần xuất hiện.
Nguồn gốc của mâu thuẫn
Ngọn lửa đầu tiên xuất hiện bên trong chính nội bộ hoàng gia của Wenceslaus IV. Thủ tướng của Bohemia, tổng giám mục Johann of Jenstein xảy ra bất đồng quan điểm với vua Wenzel nên đã bị cách chức. Ông về lại nhà thờ Prague và hạn chế tối đa quyền hạn của nhà vua ở nhà thờ, chính thức tuyên chiến. Sau đó Wenceslaus trong cơn say rượu đã đi đến nhà thờ và lỡ tay chém một vị mục sư, ông còn bắt John, một người linh mục cấp cao khác về để tra tấn đến chết. Wenceslaus IV chính thức trở thành vết bẩn trong mắt đạo giáo.
Sau sự kiện đó, giới quý tộc cũng như giáo hội đã dè chừng với Wenzel hơn, hay nói cách khác họ không muốn có một lãnh đạo như ông.
Nội chiến
Nội chiến lần 1
Năm 1394, League of Lords được thành lập với thành viên là những quý tộc thượng lưu tại Bohemia. Họ đã liên hệ với Jobst of Moravia, em họ của Wenceslaus IV nhằm lên kế hoạch bắt giam nhà vua, và họ thành công. Dưới hình thức mời vua đến để đàm phán, Jobst đã bắt giam Wenceslaus IV tại Bettlern và tuyên bố mình cùng League of Lords sẽ thay mặt Wenzel cai quản Bohemia.
Tất nhiên việc Wenceslaus IV mất tích đã làm một số người tỏ ra nghi ngờ, một trong số đó là John of Gorlitz, em họ và cũng là bạn tri kỉ của nhà vua. Ông điên lên vì Jobst đang làm một chuyện được xem như nghịch thiên.
John là một nam tước lớn và may mắn là ông cũng biết mình mạnh. Johann vô cùng mạnh tay đối với Jobst cũng như League of Lords: Ông kêu gọi Kuttenberg đứng lên chống lại Jobst tại Moravia; Biến thủ đô Prague thành một nơi tập hợp những người ủng hộ nhà vua; Ông cũng áp đặt thuế như ăn cướp đối với những thành viên của League of Lords, ông cũng điều quân đi đến cướp bóc tại lãnh địa của những lãnh chúa này.
Cuối cùng, Johann cùng một đồng minh khác là Palatine Rupert đã gây sức ép đủ lớn buộc Jobst và League of Lords phải thả Wenceslaus VI ra. Đổi lại, nhà vua phải thế chấp nhiều tài sản khác như một loại tiền chuộc.
Nội chiến lần 2
Năm 1395, Wenceslaus IV và Jobst of Moravia lại một lần nữa đẩy căng thẳng lên cao trào khi Wenceslaus IV bổ nhiệm Prokop, anh trai của Jobst trở thành người đứng đầu Moravia, loại Jobst hoàn toàn khỏi giới cầm quyền. Thậm chí ông còn bỏ tù Jobst và sáu thành viên của Liên minh trong một thời gian ngắn vào tháng 4 cùng năm.
Năm 1396, một tin xấu đến với Wenzel, đồng minh lớn nhất của ông là John of Gorlitz đã băng hà, đồng minh còn lại là Rupert cũng đã rời đi và hùa với Tuyển Đế Hầu để đi đến quyết định phế truất tước vị Vua Đức của Wenceslaus IV. Wenceslaus IV vô cùng tức giận nhưng hiện tại ông cũng nhận ra tình thế của ông đang vô cùng bất lợi.
Một biến số mới xuất hiện, người anh em cùng cha khác mẹ của Wenzel là Sigismund, lúc này đã là vua của Hungary từ năm 1385, đến Bohemia. Sigismund ngỏ lời muốn trở thành đồng minh của Wenzel để giúp ông hoà giải nhưng đổi lại, ông phải nhận được: Công quốc Silesia, Lusatia và quyền kế vị ngai vàng của Wenceslas sau khi ông qua đời. Wenceslaus IV không đời nào chấp nhận chuyện đó nên Sigismund đã quay sang liên kết với League of Lords.
Kết quả là ông đã bắt giam thành công Vua Wenceslaus VI một lần nữa vào năm 1402 tại Vienna, Áo dưới danh nghĩa muốn bảo vệ ông. Sau đó Sigismund thay đổi toàn bộ bộ máy chính trị của Bohemia bằng người của ông ta, tất nhiên là bằng vũ lực và tiền bạc. Sigismund chính thức nắm Bohemia không chính thống.
Đến thời điểm trong KCD
Lúc này nhiều quý tộc tại Prague và Kuttenberg trở nên không hài lòng với những điều luật của Sigismund, nó khác xa với Wenceslaus IV hay chính xác là di sản của Charles IV nhưng không ai dám chống trả. Vì một đồng minh khác của Wenceslaus IV vừa bị Sigismund bắt giam đó là Prokop of Moravia. Nhưng về cơ bản, những quý tộc ở đây đa số đã không ưa Sigismund.
Năm 1402, Chả ai hiểu chuyện gì và bằng cách nào, Jobst of Moravia đứng lên kêu gọi giới quý tộc chống lại Sigismund. Bất ngờ hơn là rất nhiều người đã cùng ủng hộ Jobst tại Prague và Kuttenberg.
Chú Thích
La Mã Thần Thánh (LMTT) là tên gọi của một chế độ chủ yếu ở khu vực Trung Âu. Được hình thành từ một liên minh gồm nhiều nước nhỏ khác nhau liên kết lại tạo thành một khối thịnh vượng chung gọi là Đế quốc La Mã Thần Thánh (ĐQLMTT), đứng đầu là Hoàng đế La Mã Thần Thánh (HĐLMTT) và những người dân của ĐQLMTT được sách vở ở thời hiện tại gọi là người La Mã (Roman) (thật ra điều này KHÔNG ĐÚNG, vì người La Mã ở thời điểm đó họ khá tự tôn về nguồn gốc của mình nên vẫn gọi mình là người Đức, người Hung… Tên gọi Roman chỉ mang tính hình dung). ĐQLMTT được xây dựng dựa trên nền tảng của 3 vương quốc: Đức, Ý và Burgundia (ngày nay một phần là Pháp nên có thể hiểu tạm là Pháp cũng được), trong đó Đức là trái tim của đế quốc (rộng lớn, đông đúc, giàu có nhất). Và trên mỗi vương quốc này sẽ có hàng trăm đất nước nhỏ khác nhau.
Để một người trở thành Hoàng đế La Mã Thần Thánh, người đó cần phải làm Vua Đức trước (Vua Đức còn được gọi là Vua của người La Mã – được bầu cử bởi Tuyển đế hầu, là một hội đồng gồm 7 người quý tộc đại diện cho cả Đế quốc), sau đó là Vua Ý rồi mới đến chức vị Hoàng đế (Burgundia tôi thấy không tài liệu nào đề cập đến, có thể là do không bắt buộc). Lý do thì tôi nghĩ là đã là HĐLMTT thì cần phải thu phục được lòng người ở tất cả các vương quốc trước đã. Tước vị Hoàng đế La Mã Thần Thánh cũng vì đó mà cao quý, vì đây chính là Hoàng đế của toàn bộ những nước nhỏ và thần dân của những nước đó, nên cũng từ đó mà có tên gọi là Hoàng đế của người La Mã.
Tuy là một tước vị cực kỳ cao quý nhưng để trở thành Hoàng đế La Mã Thần Thánh cũng không hẳn là chuyện quá khó. Và đây là những bước dễ nhất mà tôi biết, có thể còn những cách khác nhưng tôi không biết.
- Đầu tiên bạn cần là một người sinh ra ở vạch đích, là con của một trong những hoàng tộc ở một trong những vương quốc nhỏ của Đế quốc La Mã Thần Thánh. Như trường hợp của Vua Charles IV (cha của Wenceslaus IV) thì ông là con của dòng dõi quý tộc Luxemburg thuộc Vương quốc Bohemia (một vương quốc nằm trong ĐQLMTT).
- Tiếp theo sẽ phụ thuộc vào độ may mắn của bạn, nếu bạn đủ hên thì sẽ đầu thai vào thẳng làm con trưởng của vua luôn (như Charles IV), lúc này bạn chỉ việc đợi vì người kế vị ngai vàng thời này sẽ áp dụng Luật kế vị (cha truyền con nối) nên chắc chắn bạn sẽ lên làm vua. Hoặc kém may mắn hơn thì bạn sẽ rơi vào một gia đình quý tộc (mạnh) trong vương quốc đó và cầu may là nhà vua không có con trai để bạn cạnh tranh ngôi vua.
- Sau khi bạn đã lên được ngôi vua thì mọi chuyện trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Bây giờ bạn chỉ cần trở thành Vua Đức. Điều đầu tiên là bạn phải cho Tuyển đế hầu thấy được bạn là một vị vua vô cùng tài năng để nắm chắc phần thắng khi ứng cử, còn không thì bạn cứ đợi người ta bầu cử.
- Sau khi bạn trở thành Vua Đức, lúc này bạn sẽ tiếp tục được đưa đến Ý để làm lễ nhận chức vua Ý.
- Sau khi trở thành Vua Đức và Ý rồi, bạn sẽ chờ đợi Giáo hoàng làm lễ đăng quang để trở thành Hoàng đế La Mã Thần thánh.
Như vậy bạn có thể hiểu, để trở thành Hoàng đế của La Mã Thần Thánh, bạn phải là một người vừa may mắn vừa tài giỏi như thế nào. Đổi lại, bạn sẽ có một quyền lực tối cao, một địa vị cao nhất mà một cá thể người thời trung cổ có thể nghĩ đến.
Lời kết
Nói gì thì nói, vua Wenceslaus IV không có tài trị vì nhưng ông là một người thông tuệ, có học thức sâu rộng và khả năng am hiểu nghệ thuật tuyệt vời. Chính vì quá tập trung vào sách vở và nghệ thuật nếu không muốn nói ông chỉ có ăn nhậu, ngủ nhiều, đọc sách, nên ông đã bỏ bê trách nhiệm của một Hoàng đế. Có nhiều nguồn sách đã ghi lại, nếu Wenceslaus không là vua, ông đã trở thành một học giả vĩ đại bậc nhất thời Trung Cổ.
Nhưng lại có một sự thật thú vị, trong thời gian trị vì của Wenceslaus IV, Bohemia là một vương quốc khá phát triển. Wenceslaus IV là người tạo tiền đề cho nhiều sự phát triển về mặt văn hoá nghệ thuật, ông cũng chính là người kế thừa và tiếp tục phát huy di sản văn hóa rực rỡ từ thời Vua Charles IV. Nhờ sự bảo trợ của ông, nghệ thuật và học thuật tại Bohemia vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ với những ngôi trường Đại học, những quyển sách cầu kỳ với nội dung đa dạng, sự phát triển của thơ văn và nghề thủ công cũng trở nên nổi bật. Ông cũng không có hứng thú đi xâm lược nước khác nên Bohemia khá yên bình, xung đột nổ ra hầu như chỉ là nội chiến.
Vì Wenceslaus là vị vua chính danh của người Bohemia, là người đã góp phần quan trọng trong sự phát triển của Bohemia, và tất nhiên, ta đánh giặc ngoại xâm chứ ai lại đánh vua mình, thà chấp nhận một vị vua lười còn hơn quỳ gối trước kẻ xâm lược nên vẫn còn rất nhiều người đứng về phía của Wenceslaus IV.
Trong Kingdom Come: Deliverance, một số người quan trọng là Royal Hetman – Thống Đốc Quân Sự, Sir Radzig Kobyla, Jan Zizka – Một nhân vật lịch sử vô cùng vĩ đại và nhân vật chính của chúng ta, Henry.
(còn tiếp)
nvtd.
Xem thêm: Kingdom Come: Deliverance II | Cốt Truyện Chi Tiết (Phần 01 – Trosky Castle)
Bài viết về series nàh hay lắm bro, tôi đã đọc hết và quay lại đây để comment, hi vọng bro sẽ ra nhiều bài hơn nữa về game như thế này